After Effects Sayaç Yapımı: Eklentisiz Geri Sayım ve Kronometre

Video kurgularında, fitness içeriklerinde veya canlı yayın tasarımlarında sıkça ihtiyaç duyduğunuz geri sayım araçlarını oluşturmak için genellikle ücretli eklentiler önerilir. Ancak aslında After Effects’in kendi içinde bulunan basit bir kod yapısıyla, hiçbir dış eklentiye ihtiyaç duymadan profesyonel sayaçlar hazırlayabilirsiniz.

Bugün sizlere, proje dosyalarınızı ağırlaştırmadan, sadece birkaç adımda nasıl dinamik bir sayaç oluşturabileceğinizi anlatacağım. Bu yöntemle hem ileri sayan kronometreler hem de geri sayım araçlarını kolayca tasarlayabilirsiniz.

Eklenti Yerine Neden Expression Kullanmalısınız?

Piyasada bu işi yapan birçok plugin bulunuyor ancak her basit işlem için bir eklenti kurmak, zamanla After Effects’in açılış süresini ve çalışma performansını olumsuz etkiliyor. Expression yani kod tabanlı yöntemler ise projenizin dosya boyutunu büyütmez ve işlemciyi yormaz.

Ayrıca burada oluşturacağımız yapı tamamen esnek olduğu için rengini, fontunu ve boyutunu dilediğiniz gibi özelleştirebilirsiniz. Eğer tasarımlarınızda daha karmaşık şekiller ve efektler kullanıyorsanız, örneğin After Effects vektörsüz logolara çizgi efekti gibi tekniklerle bu sayacı birleştirerek çok daha yaratıcı sonuçlar elde edebilirsiniz.

Adım Adım Sayaç Oluşturma Süreci

Sayacımızı oluştururken temel mantığımız, bir metin katmanını sayısal verilere bağlamak ve bu verileri zaman formatına (Saat:Dakika:Saniye) dönüştürmek üzerine kurulu.

Kompozisyon ve Metin Hazırlığı

İlk olarak New Composition diyerek çalışma alanımızı oluşturuyoruz. Genellikle 1920x1080 çözünürlük yeterli olur. Burada dikkat etmeniz gereken en önemli nokta Duration yani süre kısmıdır. Eğer 1 saatlik bir geri sayım yapacaksanız, kompozisyon süresini saniye cinsinden (örneğin 3600 saniye) veya dakika cinsinden ihtiyacınıza göre uzun tutmalısınız.

Kompozisyon açıldıktan sonra Type Tool aracını alıp ekrana 00:00:00 yazıyoruz. Bu aşamada hizalama çok önemli; Align panelini kullanarak metni sahnenin tam ortasına getirebilirsiniz. Eğer Align panelini göremiyorsanız üst menüden Window sekmesi altından açabilirsiniz. Metin kutularıyla çalışırken hizalama sorunları yaşıyorsanız, daha sonra işinize yarayacak olan After Effects otomatik metin kutusu tekniğini de incelemenizi öneririm.

Slider Control Efektini Ekleme

Metnimiz hazır olduğuna göre, bu metni kontrol edecek bir kumanda mekanizmasına ihtiyacımız var. Effects & Presets paneline gidip arama çubuğuna Slider Control yazıyoruz. Çıkan efekti sürükleyip sahnedeki metin katmanımızın üzerine bırakıyoruz. Bu efekt, sayısal değerleri artırıp azaltmamızı sağlayan basit bir kontrolcüdür.

Geri Sayım Kodunu (Expression) Yazma

Şimdi işin en kritik kısmına geldik. Metin katmanının solundaki oka tıklayıp özelliklerini açın. Source Text (Kaynak Metin) özelliğini göreceksiniz. Klavyenizden Alt tuşuna basılı tutarak Source Text’in yanındaki kronometre (stopwatch) ikonuna tıklayın. Açılan kod satırına aşağıdaki kodu kopyalayıp yapıştırın:

slider = Math.round(effect("Slider Control")("Slider"));
sec = slider % 60;
x = Math.floor(slider / 60);
min = x % 60;
hour = Math.floor(slider / 3600);
function addZero(n) { 
    if (n < 10) return "0" + n; 
    else return n; 
}
addZero(hour) + ":" + addZero(min) + ":" + addZero(sec);

Bu kod, Slider Control efektindeki ham sayıları alır ve matematiksel olarak saat, dakika ve saniye formatına çevirir. Kodu yapıştırdıktan sonra boş bir alana tıklayarak işlemi tamamlayabilirsiniz. Bu tür dinamik metin yapıları, özellikle After Effects dijital saat yapımı gibi projelerde de temel mantığı oluşturur.

Expression Error Hatası ve Çözümü (ExtendScript)

Kodu yapıştırdığınızda turuncu bir şerit halinde hata uyarısı alabilirsiniz. Bu durum, After Effects’in kullandığı JavaScript motorunun sürümünden kaynaklanır. Panik yapmanıza gerek yok, çözümü çok basit:

Üst menüden File > Project Settings yolunu izleyin. Açılan pencerede Expressions sekmesine gelin. Expression Engine kısmını JavaScript yerine ExtendScript (Legacy) olarak değiştirin.

Tamam diyip çıktığınızda hatanın düzeldiğini ve sayacın sorunsuz çalıştığını göreceksiniz. Bu ayar değişikliği, eski kod tabanlarını kullanan birçok expression için hayat kurtarıcıdır.

Animasyonu Oluşturma: İleri ve Geri Sayım

Artık elimizde çalışan bir mekanizma var, geriye sadece onu hareketlendirmek kaldı. Mantık çok basit: Slider Control değeri saniyeyi temsil eder.

Geri Sayım İçin: Diyelim ki 1 saatlik (3600 saniye) bir geri sayım yapmak istiyorsunuz. Timeline çubuğunu en başa getirin. Slider Control değerine 3600 yazın ve yanındaki kronometreye tıklayarak ilk anahtar kareyi (keyframe) oluşturun. Sonra timeline’da sürenin bitmesini istediğiniz yere gidin (örneğin 1. saatin sonuna) ve değeri 0 yapın. Kronometre (İleri Sayım) İçin: Tam tersi mantıkla, ilk kareye 0, bitiş karesine hedeflediğiniz saniye değerini girin.

Daha yumuşak veya farklı hızlarda bir animasyon isterseniz, anahtar kareleri seçip F9 tuşuyla Easy Ease verebilirsiniz, ancak sayaçlarda genelde doğrusal (Linear) akış tercih edilir.

Rakamların Titremesini Önleme

Bu adımı çoğu rehberde bulamazsınız ancak profesyonel bir sonuç için şarttır. Standart fontlar kullandığınızda, 1 rakamı 0 rakamından daha ince olduğu için, saniyeler değiştikçe metniniz sağa sola titreme yapar (Jitter). Bunu engellemek için Eş aralıklı) fontlar kullanmalısınız. Bilgisayarınızda yüklü olan Courier New, Consolas veya Google Fonts’tan indirebileceğiniz Roboto Mono gibi fontları seçerseniz, rakamlar değişse bile sayacınızın yeri sabit kalır ve profesyonel görünür.

Bu yöntemle hazırladığınız sayacı bir kez oluşturup projenizi kaydettiğinizde, sonraki tüm işlerinizde kopyala-yapıştır yaparak tekrar tekrar kullanabilirsiniz.